ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร นายหน้าเรียกค่าคอมได้ไหม

คำตอบสั้นคือ เรียกได้ในทางกฎหมาย แต่แพ้บ่อยในทางพิสูจน์ และความต่างระหว่างสองอย่างนี้คือเหตุผลที่นายหน้าจำนวนมากทำงานเสร็จแล้วไม่ได้เงิน

ทำไมถึงยังเรียกได้

สัญญานายหน้าไม่ใช่สัญญาที่กฎหมายกำหนดแบบไว้ว่าต้องทำเป็นหนังสือ ต่างจากการซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ที่ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ดังนั้นข้อตกลงด้วยวาจาก็เกิดสัญญานายหน้าได้

แต่การที่สัญญา "เกิด" กับการที่เรา "พิสูจน์ได้ว่าเกิด" เป็นคนละเรื่องกันโดยสิ้นเชิง

สิ่งที่ต้องพิสูจน์ให้ได้ทั้งสามข้อ

1. มีข้อตกลงจะให้ค่าบำเหน็จจริง — เจ้าของตกลงจะจ่ายให้เรา ไม่ใช่เราไปเสนอตัวเองฝ่ายเดียว
2. สัญญาซื้อขายหรือเช่าเกิดขึ้นจริง — มีการทำสัญญาสำเร็จ
3. ความสำเร็จนั้นเกิดจากการชี้ช่องของเรา — ข้อนี้ยากที่สุดและเป็นข้อที่แพ้กันบ่อยที่สุด

เมื่อไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ข้อ 1 กับข้อ 3 จะกลายเป็นการโต้เถียงระหว่างคำพูดของสองฝ่าย ซึ่งฝ่ายที่ต้องพิสูจน์คือฝ่ายที่เรียกเงิน นั่นคือเรา

หลักฐานที่ควรเก็บตั้งแต่วันแรก

• ข้อความที่เจ้าของยอมรับอัตราค่าบำเหน็จ แม้เป็นแชท ก็ยังดีกว่าไม่มีอะไรเลย ถ้าคุยทางโทรศัพท์ ให้สรุปกลับไปเป็นข้อความว่า "ตามที่คุยกัน ค่าบำเหน็จ … เปอร์เซ็นต์ นะครับ" แล้วเก็บคำตอบไว้
• ใบพาชมที่ผู้สนใจลงชื่อพร้อมวันที่ เป็นหลักฐานตรงที่สุดว่าเราเป็นคนพาคนนี้มาเห็นทรัพย์นี้ เมื่อไร
• บันทึกการส่งข้อมูลทรัพย์ให้ผู้สนใจ พร้อมวันเวลา
• รายชื่อผู้สนใจที่ส่งให้เจ้าของเป็นระยะ เพื่อกันการปิดดีลกันเองภายหลัง
• ประวัติการนัดหมายและการเจรจา ที่แสดงว่าเราเป็นผู้ประสานงานจริง

ข้อความสั้น ๆ ที่ช่วยได้มากกว่าที่คิด

ถ้ายังไม่ได้ทำสัญญาแต่งตั้งเป็นทางการ อย่างน้อยควรส่งข้อความยืนยันความเข้าใจกลับไปหาเจ้าของ ระบุสามอย่างคือ ทรัพย์ที่รับฝาก อัตราค่าบำเหน็จ และผู้จ่าย ข้อความยืนยันที่อีกฝ่ายตอบรับ มีน้ำหนักมากกว่าคำบอกเล่าในภายหลังมาก

สิ่งที่ควรทำแทนการหวังพึ่งหลักฐานย้อนหลัง

ทุกอย่างข้างต้นคือการแก้ปัญหาที่ปลายทาง วิธีที่ถูกกว่าคือทำสัญญาแต่งตั้งให้เสร็จก่อนเริ่มงานเสมอ แม้จะเป็นทรัพย์ของคนรู้จัก เพราะปัญหาค่าบำเหน็จมักเกิดตอนที่มีเงินก้อนใหญ่วางอยู่ตรงกลาง ซึ่งเป็นจังหวะที่ความสัมพันธ์เดิมช่วยอะไรไม่ได้

ระบบ Propal ทำสัญญาแต่งตั้งนายหน้าพร้อมลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้จากมือถือ และบันทึกหลักฐานการลงนามไว้ครบ ทำให้ขั้นตอนที่คนมักข้ามเพราะยุ่งยาก ใช้เวลาไม่ถึงห้านาที